Hiệu ứng nhà kính là gì? Nguyên nhân, tác hại, cách khắc phục

0
291

Hiệu ứng nhà kính là vấn đề được cả xã hội quan tâm bởi nó nguy hại đến cuộc sống của con người. Vậy hiệu ứng nhà kính là gì? Nguyên nhân nào gây ra hiện tượng này và cách khắc phục ra làm sao. Hãy cùng dienmaytot.org tìm hiểu về vấn đề có tính toàn cầu này ngay sau đây nhé!

Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiện tượng hiệu ứng nhà kính
Hiện tượng hiệu ứng nhà kính

Hiệu ứng nhà kính hay tên tiếng Anh là Greenhouse Effect được hiểu là hiện tượng không khí của Trái Đất nóng dần lên do bức xạ sóng ngắn của Mặt Trời xuyên qua tầng khí quyển và chiếu xuống mặt đất. Và khi đó mặt đất hấp thụ nóng lên lại bức xạ sóng dài vào bầu khí quyển để CO2 hấp thụ làm cho không khí bị nóng lên.

Ví dụ: Bạn hãy liên tưởng tới những tia sáng của Mặt Trời chiếu vào một ngồi nhà kính. Khi đó, nguồn năng lượng này sẽ được hấp thụ và phân tán trở lại thành nhiệt lượng trong không gian và khiến cho toàn bộ không gian bên trong ngôi nhà bị ấm lên.

Nhà kính sẽ giữ lại nhiệt của Mặt Trời mà không cho nó phản xạ đi:

– Nếu như lượng khí này ổn định thì sẽ giúp cho Trái Đất của chúng ta luôn ở trạng thái cân bằng. 

– Nếu nó gia tăng quá nhiều trong bầu khí quyển sẽ làm cho Trái Đất bị nóng lên.

Phân loại hiệu ứng nhà kính là gì?

  • Hiệu ứng nhà kính khí quyển

Các tia bức xạ sóng ngắn của Mặt Trời xuyên qua bầu khí quyển đến mặt đất và chúng được phản xạ trở lại thành các bức xạ nhiệt sóng dài. Một số phần tử trong bầu khí quyển, trước hết là Dioxide Carbon và hơi (nước) có thể hấp thụ những bức xạ nhiệt này và thông qua đó sẽ giữ hơi ấm lại trong bầu khí quyển.

Hàm lượng ngày nay của khí Dioxide Carbon rơi vào khoảng 0,036% đã đủ để tăng nhiệt độ thêm khoảng 30°C. Nếu như không có hiệu ứng nhà kính tự nhiên này thì nhiệt độ của Trái Đất chúng ta chỉ vào khoảng -15°C. Với mức nhiệt này thì vạn vật sẽ rất khó để có thể phát triển được.

  • Hiệu ứng nhà kính nhân loại

Từ khoảng 100 năm trở lại đây, con người đã có những tác động mạnh vào sự cân bằng giữa hiệu ứng nhà kính tự nhiên và tia bức xạ của Mặt Trời. 

Sự thay đổi này trong vòng 100 năm vừa qua là: Dioxide Carbon tăng 20% và Metan tăng 90% đã làm tăng nhiệt độ của Trái Đất lên 2°C.

Nguyên nhân của hiện tượng hiệu ứng nhà kính là gì?

CO2 - nguyên nhân chủ yếu gây ra hiệu ứng nhà kính
CO2 – nguyên nhân chủ yếu gây ra hiệu ứng nhà kính

Khí CO2 chính là nguyên nhân chủ yếu gây ra hiện tượng hiệu ứng nhà kính. CO2 có trong khí quyển giống như một tấm kính dày bao phủ lấy Trái Đất và biến hành tinh của chúng ta giống như một nhà kính lớn.

Nếu như không có lớp khí quyển thì lớp bề mặt Trái Đất sẽ có nhiệt độ trung bình là -23°C nhưng thực tế thì nhiệt độ trung bình lại là 15°C. Điều này có nghĩa là hiệu ứng này đã làm cho Trái Đất của chúng ta nóng lên 38°C.

Ngày nay, các hoạt động sinh hoạt, khai thác và chặt phá rừng bừa bãi cũng đã khiến cho khí CO2 ngày càng tăng lên và hiện tượng hiệu ứng nhà kính cũng ngày càng tăng cao. Nhiệt độ không khí trên Trái Đất cũng theo đó mà tăng dần lên. Theo ước tính của các nhà khoa học thì nhiệt độ của Trái Đất sẽ tăng lên khoảng 1,5 – 4,5°C vào thế kỷ sau.

Ngoài CO2 ra thì còn có các khí khác như: CH4, CFC, SO2, metan, ozon, các halogen và hơi nước cũng là nguyên nhân gây ra hiệu ứng nhà kính. Cụ thể:

Một số khí khác làm tăng hiệu ứng nhà kính
Một số khí khác làm tăng hiệu ứng nhà kính
  • CFC (Cloro Floro Cacbon)

CFC chiếm đến 20% trong cơ cấu các khí gây ra hiệu ứng nhà kính. Đây là những hóa chất do con người tạo ra để sử dụng trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau, đặc biệt là trong máy điều hòa nhiệt độ và hệ thống bình chữa cháy…

Các khí này trơ với đặc tính là không cháy, không mùi nên có thời gian lưu rất dài. Hằng năm các khí CFC sẽ tăng lên khoảng 4% (năm 1992). Tính đến năm 2050 thì các chất CFC có thể là 9 tỷ tấn CO2 tương đương, ước khoảng 45% tổng lượng thải CO2 ảnh hưởng xấu đến khí hậu toàn cầu.

  • CH4 (Metan)

CH4 chiếm 13% trong cơ cấu các khí gây ra hiệu ứng nhà kính. Mỗi phân tử CH4 bắt giữ năng lượng nhiệt gấp 21 lần so với phân tử CO2. 

Khí CH4 sinh ra từ việc đốt khí tự nhiên và nhiên liệu hóa thạch hay sự phân hủy của các chất hữu cơ và sự lên men hóa đường ruột của các loài động vật. Ở điều kiện áp suất cao thì khí CH4 trong nước dễ dàng bị thoát ra bên ngoài và gây ảnh hưởng đến môi trường.

  • O3 (Ozon)

O3 chiếm 8% trong cơ cấu các khí gây ra hiệu ứng nhà kính. Ozon là thành phần chính của tầng bình lưu, khoảng 90% ozon tập trung ở độ cao 19 – 23km so với mặt đất. Nó có chức năng bảo vệ sinh quyển do khả năng hấp thụ bức xạ tử ngoại và tỏa nhiệt của phân tử ozon.

Trong những năm vừa qua thì mức suy giảm tầng ozon trung bình toàn cầu là 5% và số lượng suy giảm này đang ngày càng tăng do phân hủy ozon vượt quá khả năng tái tạo lại.

  • N2O (Oxit Nito)

N2O chiếm 5% trong cơ cấu các khí gây ra hiệu ứng nhà kính. Mỗi phân tử N2O bắt giữ năng lượng nhiệt ước tính gấp 270 lần so với phân tử CO2. N2O được sinh ra từ quá trình sản xuất nông nghiệp cũng như các hoạt động công nghiệp của con người.

N2O khi phản ứng với nguyên tử Oxy năng lượng cao sẽ tạo thành hợp chất nitric oxit (NO) và tác nhân này sẽ làm suy yếu tầng Ozon. Hàm lượng của N20 đang tăng dần trong phạm vi toàn cầu, khoảng 0.2 – 3% hàng năm. Mỗi năm có khoảng 10 triệu tấn N2O đã thải ra môi trường.

Hiệu ứng nhà kính có tác hại gì?

  • Biến đổi khí hậu
Khí hậu nóng lên làm đất khô cằn
Khí hậu nóng lên làm đất khô cằn

Tất cả những hoạt động tạo ra khí thải và làm gia tăng các chất khí có trong khí quyển của Trái Đất là nguyên nhân chính gây ra biến đổi khí hậu. Hiện tượng biến đổi khí hậu này đã và đang gây ra rất nhiều tác động tiêu cực đến toàn bộ hệ sinh thái cũng như đời sống của con người chúng ta.

  • Nước biển dâng

Hiệu ứng nhà kính khiến cho nước biển dâng lên bất thường ở một vị trí nào đó. Nó có thể cao hơn hoặc thấp hơn so với mực nước biển trung bình của toàn cầu. Điều này khiến cho các thành phố ven biển ở khắp mọi nơi trên thế giới có nguy cơ bị chìm trong nước biển.

  • Nóng lên toàn cầu

Đây là thuật ngữ được dùng để chỉ nhiệt độ của Trái Đất đang có sự thay đổi ở cấp độ toàn cầu và tăng dần lên trong từng giai đoạn lịch sử do các chất khí nhà kính gây ra. Nhiệt lượng đó dần được tích tụ lại trong khí quyển của Trái Đất bởi các chất khí như C02. Vì vậy cần làm giảm lượng bức xạ cũng như nhiệt lượng của Trái Đất, giải phóng chúng ra khỏi vũ trụ thay vì bị hấp thụ và giữ lại chúng.

  • Hiện tượng băng tan
Băng tan dần ở 2 cực
Băng tan dần ở 2 cực

Băng tan là do quá trình tích lũy của các chất khí nhà kính về lâu dài sẽ làm cho Trái Đất nóng lên và khiến cho thể tích nước giãn nở, làm băng tan ra ở hai cực. Bởi tác động nhiệt độ toàn cầu đang tăng lên từng ngày đã làm cho lượng băng vĩnh cửu cũng dần tan chảy.

  • Hiện tượng thời tiết cực đoan

Do tác động của các chất khí nhà kính làm cho hệ sinh thái trên toàn cầu đang dần biến đổi. Các hiện tượng như hạn hán kéo dài quanh năm ở nhiều khu vực làm ảnh hưởng tới canh tác và sinh hoạt. Nghiêm trọng hơn là làm ảnh hưởng tới sự sống của hệ sinh thái ở khu vực đang phải chịu đựng. Hay những nơi ở gần sông hồ lại phải chịu lũ lụt trong thời gian dài do lượng mưa tăng đột ngột từ thời tiết cực đoan.

  • Tác động đến các loài sinh vật
Nhiều động vật có nguy cơ biến mất hoàn toàn
Nhiều động vật có nguy cơ biến mất hoàn toàn

Đối với hệ sinh vật thì hiện tượng nóng dần lên của Trái Đất sẽ làm thay đổi điều kiện sống quen thuộc của chúng. Khi đó, rất nhiều loài sinh vật sẽ không thể thích nghi được và dẫn tới biến mất, dẫn tuyệt chủng. Hậu quả để lại là môi trường sống đang ngày càng bị thu hẹp.

  • Ảnh hưởng đến con người

Nắng nóng, mưa nhiều chính là điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn, vi sinh vật sinh sôi và phát triển. Từ đó sức khỏe của con người cũng bị đe dọa nghiêm trọng do dịch và bệnh truyền nhiễm xuất hiện ngày càng nhiều. 

Bệnh dịch tràn lan khiến con người không thể kịp thời phát minh ra thuốc chữa và hệ quả là tỉ lệ tử vong cao. Ngoài ra theo thống kê thì số lượng người chết do nắng nóng kéo dài cũng đang tăng đều.

Một số cách khắc phục hiệu ứng nhà kính là gì?

  • Trồng nhiều cây xanh
Trồng thêm nhiều cây xanh
Trồng thêm nhiều cây xanh

Ngăn chặn nạn phá rừng, tích cực trồng và chăm sóc rừng chính là một trong những yếu tố luôn đi đầu trong cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu toàn cầu. 

Theo nghiên cứu thì nạn phá rừng là nguyên nhân gây ra 20% khí thải CO2 mỗi năm. Vì vậy việc trồng nhiều cây xanh (nhất là những loại cây hấp thụ nhiều CO2 trong quá trình quang hợp) sẽ góp phần làm giảm lượng khí CO2 trong bầu khí quyển và từ đó làm giảm hiệu ứng nhà kính.

  • Tiết kiệm năng lượng

Hạn chế sử dụng nhiên liệu hóa thạch và tìm kiếm các nguồn năng lượng sạch để thay thế chính là một trong những cách làm giảm hiệu ứng nhà kính. 

Nhiên liệu hóa thạch như: than đá, dầu mỏ… gây ra hiệu ứng nhà kính rất lớn. Do đó con người đã và đang tìm kiếm các nguồn năng lượng thân thiện với môi trường như: năng lượng gió, mặt trời, thủy triều, địa nhiệt…để thay thế.

  • Tiết kiệm điện
Tiết kiệm điện
Tiết kiệm điện

Bạn có thể giảm tải sự nóng lên toàn cầu bằng cách tiết kiệm điện khi không có nhu cầu sử dụng. Điều này không chỉ giúp hộ gia đình giảm thiểu chi phí điện hàng tháng mà còn hỗ trợ bảo tồn một tài nguyên. 

Một phần điện năng được sản xuất từ việc đốt các nhiên liệu hóa thạch nên sinh ra một lượng khí CO2 rất lớn. Do đó hãy sử dụng ánh sáng tự nhiên, dùng bóng đèn tiết kiệm điện hay tắt hết các thiết bị điện khi ra khỏi phòng… nhé.

  • Tái sử dụng và tái chế

Có thể giảm thiểu chất thải đưa ra môi trường bằng cách chọn sản phẩm tái sử dụng thay vì chỉ dùng một lần. Bên cạnh đó hãy tái chế các vật liệu như: giấy, báo, nhựa, vỏ lon, thủy tinh… Như vậy, mỗi năm bạn có thể giảm khoảng 1,2 tấn khí CO2.

  • Tối ưu hóa phương tiện đi lại
Lựa chọn phương tiện công cộng
Lựa chọn phương tiện công cộng

Các phương tiện giao thông cũng góp phần làm tăng hiện tượng hiệu ứng nhà kính. Quá trình đốt nguyên liệu của ô tô, xe máy… thải ra nhiều khói bụi và khí CO2. 

Bạn có thể chọn đi bộ nếu được hay sử dụng xe đạp, xe điện hoặc xe bus để giảm hiệu ứng nhà kính.

  • Tích cực tuyên truyền và bảo vệ môi trường

Đẩy mạnh các công tác tuyên truyền, vận động bảo vệ môi trường để cung cấp thêm kiến thức cho người dân về hiệu ứng nhà kính. Hiểu được tầm quan trọng và mối nguy hại của nó sẽ góp phần nâng cao ý thức cũng như trách nhiệm của mỗi người dân vì môi trường sống của chúng ta.

Như vậy bạn đã hiểu được hiện tượng hiệu ứng nhà kính là gì rồi đúng không nào? Hãy cùng nâng cao ý thức để môi trường sống của chúng tôi luôn xanh – sạch – đẹp nhé!

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here