Dải ngân hà là gì? Khám phá những bí ẩn về dải ngân hà

0
218

Khoa học vũ trụ chứa đựng những điều bí ẩn mà con người luôn muốn tìm kiếm. Trong bài viết ngày hôm nay hãy cùng với chúng tôi tìm hiểu về dải ngân hà là gì cũng như những điều thú vị liên quan đến dải ngân hà nhé!

Dải ngân hà là gì?

Dải ngân hà - Thiên hà của hệ mặt trời 
Dải ngân hà – Thiên hà của hệ mặt trời

Dải ngân hà được hiểu là thiên hà của hệ mặt trời, tức là nơi hệ mặt trời tồn tại. Dải ngân hà khi xuất hiện là một dải ánh sáng rất mờ nhạt trên vũ trụ bao la rộng lớn của chúng ta. Nó kéo dài từ chòm sao Tiên Hậu Cassiopeia ở phía Bắc tới phía Nam ở chòm sao Crux (Nam Thập Tự). 

Trung tâm của dải ngân hà đặt tại vị trí của chòm Nhân Mã (Sagittarius ) do đó khu vực này cũng chính là vùng sáng nhất của dải.

>>Xem thêm: Hoàng hôn là gì? Sự khác nhau giữa bình minh và hoàng hôn

Đặc điểm của dải ngân hà là gì?

Dải ngân hà mang đặc điểm của một thiên hà và nó có hình dạng xoắn ốc, thành ngang theo kiểu SBbc (được phân loại dựa vào Hubble).

Khối lượng của thiên hà được tính xấp xỉ hơn 1012 khối lượng của Mặt Trời. Vốn dĩ Mặt Trời đã là một quả cầu khổng lồ thì với con số trên, chúng ta quả thực không thể hình dung được thiên hà rộng lớn tới mức nào. Chỉ biết rằng đường kính của dải ngân hà đạt khoảng 100 nghìn năm ánh sáng. Chính vì độ rộng lớn bao la không thể hình dung hết được nên khả năng chứa hành tinh của dải ngân hà cực kỳ lớn. Các nhà khoa học đã tính được trong nó có chứa khoảng chừng 200 – 400 tỷ ngôi sao.

Từ Mặt Trời cho tới trung tâm của dải ngân hà có khoảng cách ước chừng 27,7 nghìn năm ánh sáng. Bên trong nó tồn tại một lỗ đen ở mức siêu nặng. Lỗ đen này được gọi là Sagittarius A và nó nằm ở tâm của sông Ngân. Dải ngân hà cũng có sự di chuyển và vận tốc di chuyển của nó là 600km/s.

Trong vũ trụ cũng có một thứ tồn tại giống như ngân hà nhưng lại không thể đếm được hết cụ thể nó có bao nhiêu về số lượng, đó chính là thiên hà. Do Ngân hà và Thiên hà có cách gọi gần giống nhau, định nghĩa cũng có sự liên quan đến nhau nên rất nhiều người đã nhầm lẫn giữa 2 khái niệm này. Thực chất thì chúng đều tồn tại là những thực thể riêng.

Những điều thú vị về dải ngân hà là gì?

Nơi sinh của Mặt Trời

Mặt Trời - ngôi sao cô đơn
Mặt Trời – ngôi sao cô đơn

Những ngôi sao trong vũ trụ của chúng ta thường được hình thành theo những cụm sao nằm gần với nhau. Những ngôi sao này cũng giống như anh em cùng huyết thống vì chúng được tạo ra từ cùng một đám mây bụi khí. Chính vì vậy mà chúng cũng có thành phần hóa học giống nhau. 

Tuy nhiên Mặt Trời lại được coi là một ngôi sao cô đơn. Theo khảo sát thì có hơn 100.000 ngôi sao trong khoảng cách 325 năm ánh sáng thì các nhà khoa học chỉ phát hiện ra hai ngôi sao gần giống với Mặt Trời. Điều này cũng có nghĩa là vị trí hiện tại của Mặt Trời không phải cố định từ khi nó được sinh ra mà Mặt Trời đã bị tách ra khỏi cụm sao của mình từ hơn 4,5 tỷ năm trước đây.

Một trong những giả thuyết về nơi Mặt Trời sinh ra đó là một cụm chòm sao Cancer, được gọi là Messier 67 (M67). Nó nằm cách chúng ta khoảng 2900 năm ánh sáng. Cụm sao này bao gồm những ngôi sao có độ tuổi, nhiệt độ cũng như thành phần hóa học gần giống với Mặt Trời.

Tuy nhiên thì các nghiên cứu sau đó đã phản bác lại giả thuyết này. Các nhà khoa học đã tính toán rằng: để một ngôi sao lớn như Mặt Trời bị tách ra khỏi cụm sao của mình và văng xa đến như vậy thì cần phải một lực vô cùng lớn. Thậm chí nó lớn đến mức nếu như Mặt Trời có thể tách ra thì nó cũng sẽ bị vỡ vụn và hệ Mặt Trời của chúng ta sẽ không còn tồn tại.

Sóng vũ trụ được tạo ra bởi các ngôi sao

Các ngôi sao tạo nên sóng vũ trụ
Các ngôi sao tạo nên sóng vũ trụ

Dự án Sloan về khảo sát bầu trời kỹ thuật số dựa trên những thông tin đã thu nhận được từ một đài quan sát tại New Mexico đã thu thập được nhưng thông tin vô cùng hữu ích từ hơn 120.000 chuẩn tinh và gần nửa triệu ngôi sao trong dải ngân hà của chúng ta. Với những dữ liệu này, các nhà khoa học đã phát hiện ra một hiện tượng kỳ lạ phân bố theo chiều dọc của thiên hà.

Họ đã phát hiện một sự dịch chuyển của hơn 300.000 ngôi sao giống như một làn sóng trong không gian. Họ gọi đó là “cosmoseismology” với sự lan truyền giống như sóng âm thanh khi rung một chiếc chuông khổng lồ.

Để giải thích cho hiện tượng này thì các nhà khoa học đã đặt ra một giả thuyết có một vật vô hình di chuyển qua dải ngân hà trong khoảng 100 triệu năm qua và tạo ra những làn sóng như vậy. Họ nghi ngờ rằng đây chính là kết quả của sự tác động bởi vật chất tối – một thứ mà chúng ta chưa thể quan sát được. Tuy nhiên để những ngôi sao có thể dao động như vậy thì cần một lực tương tác rất lớn. Vì vậy mà nhiều nhà khoa học cho rằng nguyên nhân của hiện tượng này phải là một vụ va chạm rất lớn tại một nơi nào đó trong dải ngân hà.

Những đám mây tốc độ cao HVC

Những đám mây tốc độ cao HVC được phát hiện từ năm 1963 và chúng là những đám mây khí giữa các ngôi sao di chuyển với vận tốc ước tính khoảng 50 km/s. Hydro là thành phần chính trong những đám mây và nó được cho là có nguồn gốc từ những vùng không gian giữa các thiên hà.

Nhà thiên văn học Jan Oort cho rằng những đám khí này chính là tàn dư của sự hình thành các thiên hà. Hiện tại thì các nhà khoa học đang quan sát một HVC có tên là Cloud Smith. Nó đang di chuyển với vận tốc 73 km/s và đang hợp nhất với dải ngân hà của chúng ta. Đám mây khí này ước tính đã di chuyển xung quanh dải ngân hà từ khoảng 70 triệu năm trước đây. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn chưa thể lý giải được chính xác sự hình thành của những đám mây khí này hay tại sao chúng lại di chuyển về phía dải ngân hà của chúng ta.

Tinh vân Magellanic

Tinh vân Magellanic đồng hành cùng dải ngân hà
Tinh vân Magellanic đồng hành cùng dải ngân hà

Tinh vân Magellanic là một thiên hà đồng hành cùng với dải ngân hà. Nó được phát hiện trong khoảng thế kỷ 16 và vẫn được quan sát cho đến nay. 

Tinh vân Magellanic lớn có chiều rộng khoảng 14.000 năm ánh sáng và cách Trái Đất của chúng ta khoảng 160.000 năm ánh sáng. Trong khi đó dải ngân hà của chúng ta có chiều rộng khoảng 140.000 năm ánh sáng. Tinh vân Magellanic được tính toán có độ tuổi khoảng 13 tỷ năm.

Trong quá trình quan sát tinh vân Magellanic thì các nhà khoa học đã phát hiện thêm rất nhiều điều bí ẩn liên quan đến dải ngân hà. Có thể kể đến như tốc độ di chuyển của tinh vân Magellanic là nhanh hơn gấp 2 lần so với tính toán ban đầu. Điều này cho thấy có thể dải ngân hà có kích thước thực tế lớn gấp 2 lần so với những gì mà chúng ta đang biết.

Thiên hà X

NASA hiện đang theo dõi một hành tinh có kích thước tương đương với sao Thổ. Nó quay xung quanh Mặt Trời với một quỹ đạo bất thường và không ổn định, họ đã gọi nó là “hành tinh X”. Sự hiện diện của hành tinh đặc biệt này cũng cho thấy giả thuyết có khả năng tồn tại một thiên hà X. Đây là một thiên hà bí ẩn mà chúng ta chưa thể quan sát được bởi khí và bụi xung quanh nó. Các nhà khoa học cho biết thành phần chính của thiên hà này là vật chất tối và nó chiếm khoảng 85%.

Trên đây là những chia sẻ của chúng tôi liên quan đến dải ngân hà là gì? Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn có thêm được những kiến thức hay, bổ ích về vũ trụ bao la của chúng ta.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here